Bir makinaya girsem i癟imde ne var ne yok belli olsa!… veya Bir kan versem kanser miyim deil miyim anla覺lsa!…
Her hasta a癟覺k癟a s繹ylemese de b繹yle bir mucize tetkikin 羹midini ta覺r. Keke teknoloji bu kadar ileri olsayd覺, keke bir kan alarak veya bir makinaya sokarak t羹m hastal覺klar覺n覺z覺 bulabilseydik. Bellki y羹z y覺l sonra kan vermenize bile gerek kalmayacak, parma覺n覺z覺 bir delie sokarak veya g繹z羹n羹z羹 bir mercee dayayarak baz覺 sal覺k sorunlar覺n覺z覺 繹renebileceksiniz ama u an i癟in b繹yle bir mucize tetkik yok. Modern teknoloji, hastas覺n覺n sorunlar覺n覺 dikkatle dinleyen bir doktordan daha ileri bir tehis aleti bulamad覺.
繹nce Ticaret
Kurnaz t羹ccarlar覺n mallar覺n覺 bire bin katarak 繹vmesi gibi modern t覺p da makinelerini ve tehis metodlar覺n覺 bire bin katarak 繹vmeyi adet haline getirdi. Yeni tehis metotlar覺 piyasaya s羹r羹l羹rken avantajlar覺 anlat覺l覺yor ama risklerinden bahsedilmiyor. Normalde kanser tedavisinin takibinde ie yarayan baz覺 testler sanki kanser erken tehis testleriymi gibi lanse ediliyor.
Journal of Medical Screening dergisinde konuyu ileyen Dr. Nicholas Walda g繹re tomografinin yayd覺覺 ua kanser riskini art覺rabiliyor.
L羹zumsuz tomograf yapt覺rman覺n zararlar覺:
1.V羹cudunuza y羹ksek dozda ua alarak kanser riskinizi art覺r覺rs覺n覺z.
2.Tomografiye al覺nan hasta bir 羹phe ile al覺n覺r. Bazen hekimler hastay覺 ikna etmek i癟in korkular覺n覺 k繹r羹klerler. H覺m.. ba ar覺n覺z beyindeki t羹m繹re ait olabilir. Tomografi yap覺lmadan kesin bir ey s繹yleyemeyiz… C羹mlesini duyan hasta sonu癟 eline verilene kadar ge癟in iki 羹癟 g羹n羹 uykusuz ge癟irir. Ne kadar bask覺larsa bask覺las覺n en k繹t羹 ihtimal uur alt覺na gelip tak覺l覺r. Kar覺s覺yla ve 癟ocuklar覺yla vedalaan覺 癟ok g繹rm羹羹md羹r. Tetkik sonras覺 uzun d繹nemli depresyona giren pek 癟ok hasta vard覺r.
Hi癟bir ikayeti olmayan bir kiinin sadece tarama ama癟l覺 t羹m v羹cut tomografisi veya k覺smi tomografi yapt覺rmas覺 doru deildir.
Bildiiniz gibi herhangi bir nedenle r繹ntgen 癟ektirdiimizde veya tomografi, mamografi, anjiyografi gibi tetkikler yapt覺rd覺覺m覺zda v羹cudumuz zararl覺 r繹ntgen 覺覺nlar覺na maruz kal覺yor. (繹rnein s覺k yap覺lan mamografilerin meme kanserini tetiklediine dair bilgiler var.) Tabi ki bir hekim 繹nerisi ile ve ger癟ekten ihtiya癟 olduunda bu tetkikleri yapt覺rmam覺z gerekir ama uras覺 bir ger癟ek ki 羹lkemizde baz覺 tetkikler gereinden fazla isteniyor. Bazen de hastalar tetkik yapt覺rmak i癟in 覺srarc覺 oluyor. Bu y羹zden yukarda sayd覺覺m tetkikleri yapt覺r覺rken bir yandan da ua ald覺覺n覺z覺 sak覺n unutmay覺n…
Amerikada her y覺l 20 milyon yetikinin ve 1 milyon 癟ocuun l羹zumsuz yere tomografi yapt覺rd覺覺 biliniyor. Bizim 羹lkemizde ka癟 kiiye l羹zumsuz tomografi yap覺l覺yor? Bir milyon? On milyon?
CT tomografiler basit r繹ntgen tetkiklerine k覺yasla 癟ok daha fazla ua yayarlar (50-200 kez daha fazla) Amerikada 繹n羹m羹zdeki 20-30 y覺l i癟inde ortaya 癟覺kacak kanserlerin %1.5-2 sinin nedeni 癟ekilen tomografiler olacak.
癟ocuklar radyasyona bal覺 kanserlere kar覺 daha hassast覺rlar bu y羹zden onlar覺n tetkiklerinde daha dikkatli olmak gerekir. 襤ki kez CT scan 癟ektirdiinizde Japonyada at覺lan atom bombas覺na 2.5 km uzakta bir kii kadar radyasyon al覺rs覺n覺z. CT Tomografilerin kanser riski ya k羹癟羹ld羹k癟e daha artar, ya b羹y羹d羹k癟e azal覺r. En b羹y羹k risk gen癟 bayanlarda g繹r羹l羹r. Kalp hastal覺覺ndan 羹phelendiimiz her kiiye CT koroner anjiyografi 繹neremeyiz. 繹ncelik daha zarars覺z olan efor testinde olmal覺. Bulgular 癟ok kuvvetli ise ay覺r覺c覺 tan覺 i癟in radyasyon riski g繹zard覺 edilerek CT tomografi yap覺labilir.
Sonu癟 olarak eer doktorunuz 羹phelendii belirli bir hastal覺覺n kesin tehisini salamak i癟in tomografi istediyse tabi ki yap覺lmal覺d覺r, ancak akcierlerime bir bakt覺ray覺m bir ey varm覺ym覺 diyerek tomografi 癟ektirmek veya aras覺ra ba覺m ar覺yor bir beyin tomografisi 癟ektireyim demek doru deildir.
